1919

' 09 Wrz
Tank Piłsudskiego

Improwizowany samochód pancerny „Józef Piłsudski”, nazywany także „Tankiem Piłsudskiego”, był pierwszym polskim pojazdem bojowym, Gdy w listopadzie 1918 roku we Lwowie wybuchły walki polsko-ukraińskie, profesor Antoni Markowski przedstawił komendantowi II Grupy Wojska Polskiego we Lwowie kpt. Mieczysławowi Borucie-Spiechowiczowi pomysł budowy samochodu pancernego. Uzbrojony w cztery ciężkie karabiny maszynowe, wszedł do służby 9 listopada, wspierając atak oddziałów por. Kazimierza Schleyena w Ogrodzie Jezuickim. Atak pojazdu został zatrzymany przez ustawioną przeszkodę, a następnie pojazd silnie ostrzelano. Na domiar złego trzy z czterech karabinów maszynowych będących uzbrojeniem pojazdu uległy zacięciu. Wobec tego pojazd został wycofany.

' 22 Gru
Fala melasy

15 stycznia 1919 roku w dzielnicy Bostonu, North End doszło do katastrofy, w której zginęło 21 ludzi a 150 zostało rannych. Melasa to gęsty, brązowy syrop, powstały w wyniku produkcji cukru spożywczego. Mimo swej potężnej zawartości sacharozy (do 50 %) nie opłaca się jej już jej uzyskiwać. Melasa służy jako surowiec do produkcji między innymi alkoholu (rum, alkohole przemysłowe), na początku XX wieku również do produkcji amunicji. Na bostońskim nadbrzeżu stały budynki firmy destylarskiej Purity Distilling Company, trudniącej się głownie produkcją alkoholi przemysłowych. Wśród nich potężny – 15 metrów wysokości, pojemność przeszło 8 milionów litrów – zbiornik na melasę. melasa2 15 stycznia 1919 roku zbiornik runął na ziemie, rozerwany eksplozją. Z jego rozszarpanego wnętrza na ulice Bostonu wylało się istne tsunami brązowego syropu. Wysoka na momentami 4,5 metra fala pochłaniała ludzi i zwierzęta, burzyła budynki, zniszczyła wiadukt kolejowy i wykoleiła jadący po nim pociąg. Świadkowie opisują iż ludzie i zwierzęta pokryci słodką mazią wyglądali jak muchy przyklejeni do lepu. Miotali się w panice, a melasa zalewała im nozdrza i usta. Innych siła uderzenia odrzucała na ściany budynków, grzebała pod rumowiskami. Słodka powódź zabiła 21 osób, najmłodsza ofiara miała 10 lat, 150 było rannych. W akcję ratowniczą i sprzątanie zaangażowane były wszystkie możliwe siły-pierwsi na miejscu tragedii znaleźli się kadeci szkoły morskiej. Do dziś do końca nie wiadomo co wywołało wybuch. Firma oskarżyła o zamach anarchistów, lecz agencje rządowe uznały ja za winą. Zbiornik nie był należycie wykonany i konserwowany, melasa sączyła się z wielu dziur, które po prostu dla kamuflażu zamalowywano. Procesy fermentacji wewnątrz być może doprowadziły do eksplozji i tragedii.

' 27 Gru
Największy łup wojenny w dziejach polskiego oręża

Zdobyte w Powstaniu Wielkopolskim niemieckie samoloty umieszczone w hangarze sterowców Zeppelin na Winiarach. W wyniku bitwy o lotnisko na Ławicy w ręce Polaków trafił sprzęt wartości 200 milionów marek niemieckich, będący największym łupem wojennym w dziejach polskiego oręża, zdobyty w jednej akcji przez Wojsko Polskie. W polskie ręce ok. 300 rozmontowanych samolotów, w większości rozpoznawczych i szkolnych, ale też myśliwskich i bombowych, kilkanaście balonów obserwacyjnych (widocznych poniżej) i ogromny zapas części zamiennych, śmigieł, karabinów maszynowych, bomb, amunicji, paliw i smarów. balon-obserwacyjny balon-winiary Ze zdobytego sprzętu sformowano kilka eskadr lotniczych, dających początek Polskiemu Lotnictwu. Na tych samolotach, już z polskimi znakami, 9 stycznia 1919 r. Wiktor Pniewski wraz z poznańską eskadrą zbombardował lotnisko we Frankfurcie nad Odrą. W Poznaniu powstał pierwszy polski aeroklub. Lotnicy walczyli później o Lwów powstańcy odpierali też wojska bolszewickie w 1920 r. Poniżej magazyn śmigieł. skrzydla Obecnie na terenie dawnego lotniska wojskowego mieści się cywilny port lotniczy, a bitwę sprzed 95 lat upamiętnia pomnik postawiony przez Klub Seniorów Aeroklubu Poznańskiego.

' 17 Lis
Kresowiec

Polski improwizowany wóz bojowy Kresowiec zbudowany na podwoziu pługa motorowego Praga z okresu wojny polsko-ukraińskiej. Lwów. Projektantem tego pojazdu byli inż. Wilhelm Aleksander Lützke-Birk (profesor Politechniki Lwowskiej) oraz jego współpracownik inż. Witold Aulich. Kadłub opancerzono za pomocą blachy żelaznej o grubości 10 mm. Uzbrojenie stanowiły trzy karabiny maszynowe 7.62 mm Maxim, dwa umieszczono w bocznych sponsonach, a jeden z tyłu. Napęd stanowił 4 cylindrowy silnik o mocy 32 KM i pozwalał osiągnąć 5km/h.

kresowiec

' 01 Mar
Żywe fotografie

Pierwsza amerykańska brygada artylerii. Grenzhausen, Niemcy. Autorem i pomysłodawcą zdjęcia jest Arthur Samuel Mole, który zasłynął jako twórca „żywych fotografii” (living photographs), które wykonywał podczas trwania I Wojny Światowej. Dziesiątki tysięcy żołnierzy, rezerwistów oraz innych członków wojska zostały rozmieszczone na placu, tworząc ogromne i niesamowite kompozycje. Jednym ze słynniejszych zdjęć jest „Ludzka Statua Wolności” („Human Statue of Liberty”) uformowana z 18 000 żołnierzy. Powstała ona w lipcu 1918 roku w Camp Dodge, Iowa. Zdjęcie miało promować sprzedaż obligacji wojennych. Wielu żołnierzy tego dnia zemdlało, gdyż temperatura powietrza sięgała blisko 40 stopni Celsiusza, a ubrani byli w wełniane mundury. Zdjęcie wykonano ze zbudowanej specjalnie wierzy o wysokości 24 metrów (80 stóp). Poniżej Tarcza Stanów Zjednoczonych „zbudowana” z 30 000 oficerów.