1942

' 25 Lip
Maskowanie czołgu

Maskowanie (jako samochód ciężarowy) czołgu Matilda Mk II w brytyjskiej armii przygotowywane do walk w Afryce Północnej.

mask-czolg

' 02 Cze
T18 Boarhound

T18 Boarhound był ciężkim samochodem pancernym konstrukcji amerykańskiej. Pojazd miał napęd na osiem kół, z których cztery były sterowane. Charakteryzował się mocnym opancerzeniem (grubość pancerza od 9,5 mm do 50,8 mm) i dużą masą własną, prawie 27 ton, czyli mniej więcej tyle co współczesne mu czołgi średnie. Początkowo został uzbrojony w armatę 37 mm umieszczoną w wieży oraz karabin maszynowy kalibru 7,62 mm, drugi karabin znajdował się w kadłubie. Jako że uznano iż kaliber działka jest za mały uzbrojono go w brytyjską armatę M1 57 mm oraz 2 karabiny maszynowe Browning M1919A4 0.30 cala. Napęd stanowiły 2 silniki 6-cylindrowe GMC o mocy po 125 KM i potrafiły rozpędzić pojazd do 80km/h. US Army nie zamówiła ani jednego Boarhounda, Brytyjczycy natomiast zgłosili zapotrzebowanie na 2,5 tys samochodów tego typu, jednak wysokie koszty produkcji i słabe możliwości terenowe spowodowały skasowanie projektu po wybudowaniu zaledwie 30 egzemplarzy. Został użyty w ograniczonym zakresie w Afryce Północnej.

' 24 Lut
Generał Władysław Sikorski w ośrodku szkoleniowym cichociemnych

Generał Władysław Sikorski w ośrodku szkoleniowym cichociemnych w Audley End dekoruje żołnierzy Orderem Virtuti Militari.

' 11 Lis
Armia Andersa

Jedna z dywizji Polskiej Armii w ZSRR, zwanej powszechnie „armią Andersa”.

' 30 Lip
Branko Jungić

Widoczny na fotografii mężczyzna nazywał się Branko Jungić. Był Serbem mieszkającym w bośniackiej miejscowości Grabovac. Po utworzeniu Niezależnego Państwa Chorwackiego – marionetkowego tworu powołanego za zgodą Niemców na terytorium okupowanej Jugosławii – Jungić podzielił los wielu swoich rodaków. Terror wprowadzany przez ustaszy miał podłoże etniczne, a w mniejszym stopniu – również religijne. Dążeniem głowy państwa – Ante Pavelicia – było stworzenie katolickiej Chorwacji, wolnej od wpływów prawosławnych Serbów.

Jungić trafił do jednego z obozów kompleksu Jasenovac, który – ze względu na skalę morderstw i drastyczne metody pozbawiania ludzi życia – zyskał w późniejszym czasie niechlubne miano „bałkańskiego Auschwitz”. Ustasze zmusili Jungicia do długiego klęczenia na gołej ziemi po czy odcięli mu głowę piłą do drewna. Powodem była jego odmowa przejścia na katolicyzm.

' 10 Sty
Radziecki żołnierz pijący wodę

Radziecki żołnierz pijący wodę z chłodnicy karabinu maszynowego Maxim wz. 1910.

' 28 Sty
Jak całować?

Wychodząc na przeciw potrzebom młodych obywateli, już w 1942 roku pismo Life Magazine wydało w odcinkach poradnik, który w wyważony, rozsądny sposób tłumaczył jak całować. Zawodowi aktorzy pozowali do zdjęć, na których pokazywano nieprawidłowy i prawidłowy sposób całowania. Opracowano je zresztą m.in. w oparciu o sceny miłosne z filmów romantycznych. Były absolutnym kanonem zachowań w relacjach między młodymi kochankami.

' 02 Sie
Komandor Cecil Wakeford May

Komandor Cecil Wakeford May w czasie Bitwy na Morzu Jawajskim dowodził niszczycielem HMS Electra, wchodzącym w skład flotylli ABDA (połączone siły morskie USA, Wielkiej Brytanii, Holandii i Australii). Kiedy 27 lutego 1942, po przegranym pojedynku z japońskim lekkim krążownikiem „Jintsu”, zdemolowany, bezbronny okręt, zaczął tonąć przechylając się na lewą burtę, kmdr. May ok. godziny 17.50 wydał załodze rozkaz opuszczenia okrętu. Zachowując spokój, pilnował aby cała załoga opuściła okręt. Stojąc na mostku tonącego okrętu, pozdrawiał marynarzy ruchem ręki. Rozbitkowie, w dowód szacunku i uznania pozdrowili kapitana spontanicznym okrzykiem na jego cześć. O godzinie 18.00, okręt wraz ze swym dzielnym dowódcą pogrążył się w morzu…

' 04 Cze
Projekt znaku Polski Walczącej

Projekt znaku Polski Walczącej. Po raz pierwszy, dokładnie 20 marca 1942 roku na murach okupowanej stolicy pojawił się Znak Polski Walczącej – Kotwica – znak, w którym litera P symbolizuje Polskę, litera W – walkę lub kotwicę – symbol nadziei na odzyskanie niepodległości. Znak został wybrany z 27 propozycji zgłoszonych na konkurs ogłoszony przez Biuro Informacji i Propagandy KG AK. Zdaniem Czesława Michalskiego autorką zwycięskiego projektu była najprawdopodobniej 22. letnia instruktorka harcerstwa Anna Smoleńska, ps. „Hanka”. Postać wybitnej działaczki harcerskiej jako twórczyni znaku „Kotwicy” powszechnie przyjęła się w opinii publicznej i w środowisku historyków-amatorów oraz publicystów. Sprawa autorstwa znaku nie została jednak wyjaśniona. Znany publicysta i historyk dr Waldemar Łysiak opublikował w 1981 r. w „Stolicy” fragment listu Heleny Górnickiej, w którym autorka utrzymywała, że autorem znaku był warszawski plastyk Jan Michał Sokołowski, przyjaciel harcmistrza Aleksandra Kamińskiego (autora Kamieni na szaniec).

' 03 Mar
Wasilij Zajcew

Wasilij Zajcew – sowiecki snajper, któremu przypisuje się ponad 400 zabójstw niemieckich żołnierzy.

' 19 Lis
Działo V3

Niemieckie, prototypowe działo segmentowe V3 umieszczone niedaleko dzisiejszego Zalesia (zachodniopomorskie). V-3 z 120-metrową lufą, była największą bronią artyleryjską państw Osi, znacznie przewyższając swoim zasięgiem działa kolejowe Dora 800 mm i Krupp K5-320 mm, czy moździerze Karl – 600 mm. Choć zdecydowanie mniej znana od swoich poprzedniczek (V-1 i V-2), to jednak sam jej widok robił wrażenie. Wprawdzie kaliber nie był imponujący, bo wynosił 150 mm, lecz sama lufa mierząca 120 metrów budziła respekt. Jeszcze jedną wyróżniającą spośród innych dział rzeczą, był sposób wyrzutu pocisku – w zwykłym dziale jednorazowa eksplozja ładunku miotającego powoduje wyrzut pocisku, w V-3 było trochę inaczej. stonoga Pocisk o masie 140 kg, zostawał wyrzucany przez kolejne porcje gazu, dostarczane z parzystych, bocznych zaworów, które mijał, dzięki temu mógł spokojnie pokonać w powietrzu dystans ok. 160 km. Planowano zbudować 25 takich dział, lecz skończyło się na jednym egzemplarzu umieszczonym na wybrzeżu Francji, dokładnie w dużym podziemnym kompleksie w Mimoyecques, niedaleko Calai, skąd Niemcy zamierzali prowadzić ostrzał Londynu – oddano nawet próbne strzały. Ale 6 lipca 1944 roku, brytyjskie Lancastery z 617 dywizjonu, przy użyciu 5-tonowych bomb Tallboy zmieniły cały kompleks w stertę gruzu. Niemcy zbudowali jeszcze dwa mniejsze działa tego typu, o długości lufy 45 metrów i zasięgu zaledwie 40 kilometrów, zlokalizowanych w Lampaden, 13 km na południowy wschód od Trewiru w Niemczech. Za ich pomocą niszczono pozycję aliantów. W sumie odpalono 183 pociski, przy bardzo niewielkiej skuteczności, zginęło zaledwie 10 cywilów, a około 30 zostało rannych. Ostatecznie całą konstrukcja wraz z pociskami wpadła w ręce Amerykanów.

' 24 Paź
Warszawskimi ulicami chodzą szkopy ze…

Aktywność żołnierzy podziemia w okresie okupacji hitlerowskiej nie ograniczała się do malowania kotwic Polski Walczącej i karykatur Hitlera. Wyspecjalizowali się również w druku i kolportażu ulotek i wyklejanek na szybach, tak zwanych motylków. Na zdjęciu głównym jedna znich – stworzona przeciwko kobietom zadającym się z Niemcami. Treść: „Warszawskimi ulicami chodzą szkopy ze świniami!!!”.

' 24 Sty
Ernest (Ernst) Wilimowski

Ernest (Ernst) Wilimowski na okładce gazety sportowej „Deutsche Sport-Illustrierte. „Ezi” był polskim i niemieckim piłkarzem, pochodził z Katowic (sam o sobie mówił, że jest Górnoślązakiem) i był reprezentantem Polski i III Rzeszy.

' 03 Lut
BMW R 75 „Sahara”

Motocykl BMW R 75 „Sahara” Afrika Korps pokonujący pustynie w Afryce Północnej. Pomimo przydomka, służył na wszystkich frontach II Wojny Światowej. Fabrycznie montowano na nim karabin maszynowy MG-34. Ciekawostką jest napęd również na trzecie koło, znajdujące się w wózku doczepionym do pojazdu. Zasięg 340 km, prędkość 92 km/h.