1968

' 19 Sty
Francja detonuje swoją pierwszą bombę wodorową

Francja detonuje swoją pierwszą bombę wodorową na Południowym Pacyfiku. Dołączyła wtedy do USA, ZSRR, Wielkiej Brytanii i Chin – krajów posiadających bombę termojądrową.

' 10 Wrz
Ryszard Siwiec

Ryszard Siwiec dokonał samospalenia na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie. Ryszard Siwiec były żołnierz AK na wieść o inwazji polskich żołnierzy na Czechosłowację postanowił zaprotestować. Jego akt protestu przybrał bardzo tragiczną formę. Podczas imprezy dożynkowej na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie, w obecności 100 tys. ludzi, dyplomatów i polityków postanowił dokonać samospalenia. Przed wyjazdem na dożynki spisał testament, a ostatnie jego słowa brzmiały: Ludzie, w których może jeszcze tkwi iskierka ludzkości, uczuć ludzkich, opamiętajcie się! Usłyszcie mój krzyk, krzyk szarego, zwyczajnego człowieka, syna narodu, który własną i cudzą wolność ukochał ponad wszystko, ponad własne życie, opamiętajcie się! Jeszcze nie jest za późno!

' 06 Kwi
Zdjęcie Eddiego Adamsa

Zdjęcie Eddiego Adamsa zatytułowane „Generał Nguyen Ngoc Loan rozstrzeliwuje jeńca Wietkongu w Sajgonie” stało się bardzo szybko jednym z największych symboli manifestów antywojennych. Obraz dwóch żołnierzy oraz ubranego po cywilnemu mężczyzny, który w sekundzie robienia zdjęcia zostaje zastrzelony na ulicy Sajgonu został uznany za ikonę bestialstwa wojny, a obecny na nim egzekutor – generał Nguyen Ngoc Loan okrzyknięty potworem. Patrząc na taki obrazek, odbiorca nie waha się ani chwili – automatycznie staje po stronie ofiary. Tymczasem to właśnie ofiara jest „czarnym charakterem”. 1 lutego 1968 roku wraz z rozpoczęciem ofensywy Tet Narodowa Milicja, która była bojówką Wietkongu, zaatakowała Sajgon. Ich celem była lokalna policja. Udali się do domów funkcjonariuszy, lecz większość z nich znajdowała się wtedy na służbie. Wobec tego dokonali rzezi ich rodzin. Nie szczędzono kobiet, dzieci, starców. W masowym grobie znaleziono blisko 40 ciał. Na wieść o tej makabrycznej zbrodni za mordercami wyruszyła grupa pościgowa z generałem Nguyen Ngoc Loanem na czele. Udało im się schwytać część sprawców. Jednym z nich był Nguyễn Văn Lém, który był jednym z szefów Narodowej Milicji. Kiedy zbrodniarza postawiono przed obliczem generała, ten wyjął rewolwer i z bliska wymierzył sprawiedliwość. W 1969 roku Eddie Adams otrzymał za fotografię „Generał Nguyen Ngoc Loan rozstrzeliwuje więźnia Wietkongu na ulicy Sajgonu” nagrodę Pulitzera. Marzył o niej od dawna, jednak – paradoksalnie – nie dała mu ona radości.

' 06 maja
Halny stulecia

Mieszkańcy Podhala od pokoleń są przyzwyczajeni do porywistego, suchego i ciepłego wiatru, który nazywany jest halnym. Jednak to, co zdarzyło się 6 maja 1968 roku zaskoczyło nawet najstarszych górali. W obserwatorium meteorologicznym na Kasprowym Wierchu porywy halnego osiągały rekordowe 288 kilometrów na godzinę, ale z uwagi, że w anemografie skończyła się skala, mogło wiać nawet 300 km/h. To nie tylko największa prędkość wiatru oficjalnie zmierzona w Tatrach, lecz również na całym obszarze Polski aż do roku 1990. Zniszczenia, jakich dokonał halny, były olbrzymie. Po polskiej stronie Tatr powalonych zostało 300 hektarów drzew, a na Słowacji ponad tysiąc hektarów. Spektakularnym zjawiskiem była trąba powietrzna, która wyssała wodę z jednego z Gąsienicowych Stawów i ruszyła w stronę Kościelca, rozpryskując się o jego ściany. Jak właściwie powstaje tak potężny wiatr? To zjawisko stosunkowo nieskomplikowane. Na wschód od Tatr musi utworzyć się wyż, a na zachód – niż. Dzięki temu powietrze z wyżu, które przemieszcza się w kierunku południowo-zachodnim, spotyka się nad słowackim Liptowem z powietrzem niżowym, które pcha je w górę. Gdy zmieszane masy wzniosą się powyżej tatrzańskich szczytów, to przelewają się przez góry i spadają w kierunku Zakopanego. Lecąc w dół rozpędzają się i ogrzewają o jeden stopień Celsjusza na każdych 100 metrach wysokości.

' 05 Lut
Amerykański jeniec pokazuje „środkowy palec”

Jeden z amerykańskich jeńców (z załogi przejętego okrętu USS Pueblo) pokazuje „środkowy palec” przetrzymującym go żołnierzom północnokoreańskim.

' 14 Paź
Apollo 7

Rakieta nośna Saturn IB podczas lotu ok. 10.5km nad Oceanem Atlantyckim w czasie programu Apollo 7. Był to pierwszy lot załogowy w ramach programu Apollo i pierwsza amerykańska wyprawa z trzyosobową załogą. Zdjęcie zostało zrobione z samolotu Boeing C-135.