1990

' 17 Lut
Pierwszy sex shop

Jesienią roku 1990, już na fali przemian, które do lamusa historii odesłały Pewex, powstał w Ostrołęce pierwszy w dziejach miasta sex shop. Oferował produkty egzotyczne, jak widać na zdjęciach. Wrażenie robiły też ceny – ale trzeba pamiętać, że było to przed denominacją złotego, która nastąpiła w roku 1995 z przelicznikiem 10 000 starych złotych za 1 złoty nowy. Ten pierwszy sex shop wywołał sensację, wiele mówiło się o nim na mieście, obroty generował jednak na tyle były w nim niewielkie, że szybko został zamknięty. Fot. Slawomir Olzacki.

' 10 Kwi
BGM-109 „Tomahawk”

Nocne wystrzelenie pocisku BGM-109 „Tomahawk” z amerykańskiego pancernika klasy Iowa w Zatoce Perskiej. Operacja „Pustynna Burza”.

' 10 Lip
Pierwsza wizyta Sekretarza Generalnego NATO w Polsce

Sekretarz Generalny NATO Manfred Woerner witany przez ministra spraw zagranicznych Krzysztofa Skubiszewskiego na lotnisku Okęcie, Warszawa.

' 29 Lip
Pale blue dot

„Pale blue dot”, czyli zdjęcie Ziemi wykonane z odległości 6,4 miliarda kilometrów. Fotografia wykonana przez sondę Voyager 1. 14 lutego 1990 roku, sonda na zawsze opuszczająca Układ Słoneczny, na polecenie z Ziemi po raz ostatni skierowała obiektywy kamer w kierunku centrum Układu, aby wykonać zdjęcia planet macierzystej grupy.

' 20 Cze
Ludzka Pochodnia

W latach 1990-1994 w RPA rozgrywała się nieformalna wojna, która pochłonęła ponad 14 tysięcy ofiar. Dochodziło wtedy do starć między mniejszością Zulusów a innymi grupami etnicznymi. 15 września 1990 roku Greg Marinovich znalazł się na ulicach Soveto. Był on jednym z czterech członków słynnego Bractwa Bang Bang. Zajmowali się oni dokumentacją konfliktu na przedmieściach największych miast. W pewnym momencie podczas rekonesansu zauważył grupę młodych osób szarpiących dorosłego mężczyznę. Sytuacja miała miejsce na terenach wiernych Mandeli, dlatego ów mężczyzna musiał być Zulusem. Zapewne został uznany za szpiega, choć prawdopodobne, iż tylko jechał do pracy. Młodzi ludzie zaczęli go kopać i okładać pięściami. Gdy Greg wyjął aparat, tłum „kazał mu spierdalać”. Fotograf odpowiedział, że przestanie robić zdjęcia, jak zostawią mężczyznę w spokoju. Nieoczekiwanie jeden z młodszych chłopców wyjął nóż i wbił go w pierś Zulusa. Marinovich instynktownie cofnął się o parę centymetrów, po czym poczuł, jak inny nóż przecina jego torbę fotograficzną. Gdyby nie ten ruch, zapewne otrzymałby cios prosto w brzuch. Pojawienie się policji spowodowało ucieczkę tłumu. Jednak policjanci nie wyszli nawet z pojazdu. Oddali tylko kilka strzałów w powietrze, po czym odjechali. Mimo ciężkich obrażeń, ranny Zulus próbował uciec z miejsca linczu. Niestety po kilku krokach upadł, po czym powrócili oprawcy. Zaciągnęli go na drugą stronę nasypu kolejowego. Fotograf ruszył za tłumem. Greg postanowił wyciągnąć aparat i również wejść na nasyp. Kiedy wspinał się pod górę, usłyszał dziwne „puf”. Nie był to powszechnie rozpoznawalny dźwięk wystrzału. Marinovich przyspieszył, kiedy był u szczytu zobaczył okaleczonego obcego, na którego nasunięto oponę, ktoś wlał do niej benzynę i podpalił. Zapłon paliwa spowodował ten dziwny dźwięk. Zulus zadrgał w bólu i agonii, po czym osunął się na kolana. Greg zaczął robić zdjęcia. Gdy zaczął fotografować, do płonącego człowieka podbiegł nastolatek z maczetą, którą zatopił w głowie Zulusa. Obraz zatytułowany Ludzka Pochodnia szybko znalazł się na pierwszych stronach i okładkach wielu gazet. Sam fotograf otrzymał za niego Nagrodę Pulitzera.

' 14 Lis
Zakład PUREX

Zakład PUREX – instalacja trzeciej generacji do chemicznej separacji plutonu znajdująca się w amerykańskim nuklearnym kompleksie Hanford. W tym pozbawionym okien, żelbetowym gigancie o wymiarach 330 metrów długości i 30 metrów wysokości (z czego 12 metrów poniżej poziomu gruntu), w procesie PUREX odzyskiwano ze zużytych prętów paliwowych pluton do celów militarnych. Całość produkcji, ze względu na zabójczy poziom promieniowania i chemicznie agresywne środowisko, odbywała się automatycznie bądź zdalnie – pracownicy w strojach ochronnych, za pomocą manipulatorów, wykonywali niezbędne czynności, kontrolując sytuację za pomocą peryskopów i systemów telewizyjnych. Zakład pracował od 1956 do 1972 roku, a następnie od 1983 do ostatecznego zamknięcia kombinatu w Hanford w 1990 roku. Z tej instalacji pochodziło 75% plutonu produkowanego przez cały kombinat.

' 01 Gru
Milicja

Zdjęcie przedstawia policjanta zaklejającego napis „MILICJA” nową nazwą służb porządkowych na radiowozie marki Polonez. Na kogucie jeszcze widać starą nazwę. Przekształcenie milicji w policję było jednym z filarów budowania nowego ustroju. Ilustracja pochodzi z książki Joanny i Rafała Pasztelańskich pt. „Policjanci. Za cenę życia”.