1993

' 28 Mar
Kasa biletowa 126p

Kasa biletowa w formie Fiata 126p. przed Stadionem X-lecia. Bilety uprawniają do wejścia na największe targowisko w Europie – Jarmark Europa, gdzie w latach 1994-1997 działało 7000 firm.

' 07 Kwi
Wydobywanie U-534

Wydobywanie niemieckiego okrętu podwodnego U-534 nieopodal duńskiej wyspy Anholt. Na początku nurek w pancernym kombinezonie nurkowym „Newt-suit” firmy „Drager” zszedł pod wodę na głębokość 67 metrów i przebywał tam 327 minut, czyli 5,5 godziny! W przedsięwzięciu udział wzięło 32 ludzi i dwa olbrzymie dźwigi. Najpierw wrak musiał zostać gruntownie przebadany i uwolniony z oplatających go sieci rybackich. Następnie w trzech miejscach nurkowie wypłukali piach spod wraku, aby móc zamontować odpowiednie uchwyty. Podczas gdy olbrzymi pływający dźwig o nośności 3 000 ton unosił U-Boota, sześć kotwic, każda o wadze 500 ton utrzymywała wrak w odpowiedniej pozycji. W pierwszej fazie uniesiono go na głębokość 24 metrów, przetransportowano na płytsze miejsce i z powrotem osadzono na dnie. Następnie drugi, nieco mniejszy dźwig o nośności 1 200 ton pomógł podnieść wrak tak, aby dzieliło go od dna kilka metrów. Nie znaleziono jednak żadnych wartościowych przedmiotów, jakich spodziewano się odnaleźć. Nie było tam 90-ciu ton złota i kamieni szlachetnych ukrytych rzekomo w stępce, ani dzieł sztuki. Nic, co by wskazywało na to, że U-Boot przewidziany był jako środek transportu i ucieczki nazistowskich szych. Koszty wydobycia okrętu od momentu zorganizowania pierwszej wyprawy wyniosły około 10 mln DM. W sierpniu 1996 r. muzeum wojskowe w Liverpool zakupiło tego U-Boota za sumę 20 mln DM. U-534 wyszedł z Kilonii 5 maja 1945 roku, biorąc kurs na Amerykę Południową. Na pokładzie, prócz złota, znajdowało się czterdziestu wysokich rangą dygnitarzy Trzeciej Rzeszy. Atakowany w ciągu dnia przez alianckie lotnictwo U-Boot dowodzony przez Herberta Nollau zatonął ostatecznie na głębokości 60 metrów w pobliżu wyspy Anholt, niemal pośrodku cieśniny Kattegat. Jednak zdołało wydostać się z niego aż 47 członków załogi i pasażerów.

' 07 Sie
Pierwszy finał Wośp

Studio podczas Pierwszego Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Podczas pierwszego finału Fundacja zebrała 32.772.445.800 PLN, co było równowartością 1.535.440,68 USD. Tematem Finału były choroby serca najmłodszych pacjentów. Pomysł założenia fundacji zrodził się po udanej akcji zbierania pieniędzy dnia 3 stycznia 1993, zapoczątkowanej przez Owsiaka w muzycznym programie emitowanym przez drugi kanał Telewizji Polskiej pt. „Róbta co chceta”, znanym również pod nazwą „Kręcioła”. Nazwa „Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy” została po raz pierwszy użyta w programie „Róbta co chceta, czyli rock’n’rollowa jazda bez trzymanki” w ferie bożonarodzeniowe 1991 roku i jej autorem jest Jerzy Owsiak.

' 10 Kwi
Gałąź Dawidowa

28 lutego 1993 r. rozpoczęło się największe w historii USA oblężenie obiektu cywilnego, trwające 51 dni. Na farmie Davida Koresha zabarykadowało się 131 wyznawców sekty Gałąź Dawidowa. Akcja zakończyła się pożarem, w którym zginęło 76 osób. Było wśród nich 20 dzieci. Sekta, na czele której w 1984 roku stanął David Koresh, gromadziła na farmie duże ilości broni palnej, przygotowując się w ten sposób na nadejście końca świata. Guru tej grupy głosił zbliżanie się końca dziejów. Zbawienia mogli oczekiwać tylko ci, którzy go bezwzględnie słuchali. Zakazał swoim zwolennikom wszelkich kontaktów cielesnych, tylko on był wyjątkiem pod tym względem. Dopuszczał się wykorzystywania seksualnego nawet 12-letnich dzieci. W 1993 roku władze wysłały na teren farmy kilkudziesięciu agentów ATF celem aresztowania przywódcy sekty. Wywiązała się strzelanina, siły policyjne musiały się wycofać. Oblężenie siedziby ruchu – farmy Mont Carmel Center – trwało 51 dni i zakończyło się wybuchem pożaru. Podczas szturmu sił porządkowych zginęło 80 osób, w tym wiele kobiet i dzieci. Zginął też wówczas David Koresh.

' 27 Sie
Sea Shadow

Eksperymentalny okręt w technologii stealth Sea Shadow w trakcie prób. Sea Shadow miał 50 m długości i wyporność 572 ton. Napęd stanowiły dwa dwunastocylindrowe silniki diesla pozwalające na osiągnięcie prędkości 14,2 węzła. Ze względu na maksymalną automatyzację pracy, załoga składała się z 4 marynarzy, dysponujących jedynie prowizorycznymi pomieszczeniami technicznymi. Koszt budowy według różnych źródeł wyniósł od 50 mln dolarów do aż 295 mln dolarów (niestety źródła nie są zgodne, chociaż prawdopodobnie suma 295 mln dolarów dotyczy kosztów całego programu eksploatacji Sea Shadow). Ze względu na tajny charakter prób, informacje o ich przebiegu nie są dostępne, a sam statek był ukrywany przed opinią publiczną aż do 1993 roku. Wiadomo jedynie, że ogólnym założeniem projektu budowy Sea Shadow było przetestowanie rozwiązań stosowanych w budowie samolotów typu stealth w budownictwie okrętowym. Ze względu na kompletną nieprzydatność Sea Shadow do jakichkolwiek innych zadań po zakończeniu prób, US Navy chciała odsprzedać go któremuś z muzeów. Niestety nikt nie był zainteresowany. W związku z tym w 2012 roku podjęto decyzję o zezłomowaniu okrętu. Sea Shadow sprzedano stoczni złomowej Bay Ship & Yacht Co. za sumę zaledwie 2,5 mln dolarów. Rozbiórkę zakończono 30 listopada 2012 roku.

' 30 Kwi
Wodoloty bojowe typu „Pegasus”

Najszybsze okręty US Navy – wodoloty bojowe typu „Pegasus”. Opracowaniem projektu zajął się koncern Boeing. Pierwotne zamówienie opiewało na 30 jednostek dla US Navy, 12 dla Włoch i 10 dla RFN. Jednakże ze względu na problemy technologiczne, które spowodowały drastyczne podniesienie kosztów całego projektu zamówienia te zostały znacznie ograniczone. Niemcy i Włosi zupełnie wycofali się i na placu boju pozostali tylko Amerykanie, którzy zamówili ostatecznie tylko 6 jednostek. W konstrukcji wodolotów powszechnie wykorzystano stopy aluminium. Wykonano z niego kadłub i nadbudówkę, w której znajdowały się stanowiska bojowe. Klimatyzowane pomieszczenia załogi umieszczono w kadłubie. Na rufie okrętu umieszczono specjalne luki umożliwiające szybką wymianę zespołu napędowego. Ciekawostkę stanowi fakt iż początkowa współpraca z Europejczykami zaowocowała tym, że była to pierwsza amerykańska jednostka powstała w systemie miar metrycznych. Wodoloty otrzymały też bogate wyposażenie radioelektroniczne. Napęd stanowiła turbina gazowa General Electric LM 2500 o mocy 18 tys. KM, 2 silniki wysokoprężne MTU o łącznej mocy 3200 KM. 30 września 1975 r. USS „Pegasus” odbył 29-godzinny rejs z Seattle do San Diego. W jego trakcie przebył 1225 Mm ze średnią prędkością 42 węzłów, zatrzymując się tylko na 4 godziny w celu uzupełnienia paliwa, potwierdzając tym swoja wysoką wartość. Zdecydowana wadą była natomiast luka w prędkości w przedziałach między 12 a 40 węzłami, czyli między prędkością minimalną na rozłożonych płatach nośnych a maksymalną na płatach złożonych. Zaobserwowano również że podczas marszu na płatach wodolot stanowił bardzo duże pole odbicia radarowego. Jednostki były w służbie do 1993 r. W tym czasie brały m.in. udział w operacjach antynarkotykowych na Morzu Karaibskim.

' 30 maja
Janusz Waluś

Janusz Waluś wyemigrował z Polski do RPA w latach 80. przed stanem wojennym. Prowadził tam wytwórnię wyrobów szklanych. Został obywatelem RPA i działał w neonazistowskim Afrykanerskim Ruchu Oporu – nie godził się na demontaż apartheidu. W 1993 roku, przed upadkiem apartheidu, w Johannesburgu zabił Chrisa Haniego, lidera Południowoafrykańskiej Partii Komunistycznej (SACP) i jednego z najbardziej wpływowych przywódców czarnoskórej większości. Poniżej przesłuchanie przed sadem RPA. Za zlecenie zabójstwa odpowiedzialny był lider Partii Konserwatywnej Clive Derby-Lewis. Polityk podżegał Walusia do zbrodni i dostarczył mu broń. Obydwaj działacze zostali skazani na karę śmierci. Wobec zniesienia tej kary w RPA, wyrok zamieniono w roku 2000 na dożywotnie więzienie. Na znalezionej u Derby-Lewisa liście potencjalnych ofiar, Hani znajdował się na trzeciej pozycji, pierwszy był Nelson Mandela, a drugi Joe Slovo.