Piękne polskie jednoślady

Galeria zdjęć najpiękniejszych polskich motocykli i skuterów.

' 16 maja
WFM Osa

Skutery OSA M52 na hali produkcyjnej w Warszawskiej Fabryce Motocykli. Posiadały jednocylindrowy, dwusuwowy silnik o pojemności 172 cm³ i mocy 8KM. Poniżej Okładka tygodnika „Motor”. Tekst u góry strony informuje o rozpoczęciu produkcji krajowych skuterów OSA – wtedy modelu M50.

' 17 Sie
MR-1 Ryś

Pierwsze polskie motorowery MR-1 Ryś (na zdjęciu) a następnie jego uproszczona pochodna MR-2 Żak produkowane były w Zakładach Metalowych „Zakrzów”. Podczas prac projektowych kadra inżynierska nie posiadała w zasadzie żadnego doświadczenia z dziedziny produkcji motorowerów czy też motocykli. Aby miała na czym się wzorować, zakupiono dwa zagraniczne motorowery: austriackiego Haleinera i NRD-owskiego Simsona SR-1. Motorowery wyposażone były w silnik SM01 49,8 cm³ jednocylindrowy, dwusuwowy o mocy 1,5 KM i pozwalał osiągnąć prędkość maksymalną 55 km/godz.

' 23 Lip
Osa M55

Pod kierownictwem Władysława Sochowskiego pracował nad całkowicie nowym pojazdem – M55, znanym również jako SM175. Założenia konstrukcyjne wydawały się obiecujące: nowa, lekka linia nadwozia, wahacz pchany przedniego koła, większe, szprychowe koła, piętnastokonny silnik z pięciobiegową przekładnią. Tyle plany, lecz rzeczywistość wymusiła testowanie konstrukcji na zespole napędowym S-33 z modelu M52. Silnik S-37 nigdy nie powstał. Efekty nie były niestety zadowalające. Dobre prowadzenie i ergonomia nie mogły ukryć złej dynamiki ciężkiego skutera. Aż prosiło się o zamontowanie docelowego silnika. Elegancka linia odbijała się czkawką na łatwości obsługi: dostęp do silnika był tak ograniczony, że nawet przy drobnych awariach trzeba było go demontować. Jakość wykonania wołała o pomstę do nieba. Decyzja o zakończeniu produkcji w WFM położyła kres dobrze zapowiadającej się (z nowym silnikiem), ale niedokończonej konstrukcji. Istniejące egzemplarze przekazano do WSK Świdnik, gdzie przepadły bez wieści.

' 09 Lis
COD

Polski motocykl wyścigowy COD 125 Formuła A, budowany w Centralnym Ośrodku Doświadczalnym przy ul. Kickiego w Warszawie na bazie WSK M06. Silnik: stopień sprężania zwiększono do 9,5. Połączenie głowicy z cylindrem odbywało się bez uszczelki. Skorygowano kształty kanałów i okienek w cylindrze. Moc 9 KM przy 6000 obr/min. Prędkość maksymalna około 100 km/h.

' 16 Cze
Franciszek Stachewicz

Na prostym, trzykilometrowym odcinku betonowej autostrady pomiędzy Malborkiem a Tczewem, 25-letni wówczas Franciszek Stachewicz uzyskał na motocyklu marki Junak 350 rekordową prędkość 151 km/h ze startu lotnego. W motocyklu budowano zmodyfikowany silnik Junaka 350 w wersji motokrosowej. Po zwiększeniu stopnia sprężania, korekcie faz rozrządu i zastosowaniu innego gaźnika, silnik ten osiągał moc około 18,4 kW (25 KM). Maszyna była wyposażona w aerodynamiczną owiewkę, za którą siedział skulony, ubrany w skórzany kombinezon pan Franciszek. Prędkość pojazdu mierzono ręcznymi stoperami. Wynik wskazówek był oszałamiający: 24,3 sekundy, czyli 148,1 km/h. Kierowca musiał powtórzyć swój wyczyn jadąc również w przeciwnym kierunku, bowiem takie były wymogi regulaminu. Mimo uniemożliwiającego swobodną jazdę wiatru wynik był lepszy od poprzedniego: 151 km/h. Średnia wyniosła 149,3 km/h. Pobity został rekord Polski ustanowiony jesienią 1954 roku przez Krzysztofa Bruna na WFM 125 wynoszący 128,5 km/h.

rekord-moto

' 02 Paź
SHL M06

SHL M06 był pierwszym motocyklem sprzedawanym w wolnej sprzedaży bez talonów. SHL M06U w odróżnieniu od innych wersji M06 miał silnik o pojemności 150 ccm (były dostarczane przez WFM), który osiągał moc 6,5 KM. Wyposażono go również, po raz pierwszy w polskim motocyklu, w pełnopiastowe hamulce bębnowe 160mm oraz ramę wykonaną z prostokątnych profili zamkniętych. Inną nowością był gumowy amortyzator drgań w układzie przeniesienia napędu. Popyt jednak był mocno ograniczony z powodu ceny 14 tys złotych za co można było kupić dwa motocykle WFM. Pierwsi użytkownicy chwalili dynamikę i zrywność pojazdu, powszechnie natomiast narzekano na bardzo niską jakość wykonania szczególnie osprzętu elektrycznego oraz zużycie paliwa sięgające prawie 5l/100 km. Wkrótce powstała nowa wersja SHL M06T, w której zamieniono krytykowane przednie amortyzatory bez tłumienia olejowego na wahacz pchany z hydraulicznymi elementami resorującymi.

' 17 Cze
Prototypowy trójkołowiec B21

Prototypowy trójkołowiec Junak B21 stworzony przez Szczecińską Fabrykę Motocykli. Miał on skrzynię ładunkową z przodu i kierowane koła osi przedniej. Ładowność tego modelu wynosiła 300 kg. Układ nośny był nierozłączny i składał się z ramy motocykla uzupełnionej w przedniej części ramą skrzyni ładunkowej i zawieszenia przedniego. Koła przednie zawieszono niezależnie na pojedynczych wahaczach poprzecznych współpracujących z poprzecznym resorem piórowym. Hamulec przedni działał na oba 12″ koła przednie. Kierownica typu motocyklowego była połączona drążkami kierowniczymi ze zwrotnicami kół. Skrzynię ładunkową wykonano ze sklejki, a do jej ściany przedniej zamocowano dwa reflektory i mały zderzak przedni. Układ napędowy-tradycyjny, zmieniono jedynie przełożenie,co ograniczało prędkość maksymalną około 60-70 km/h.

' 07 Kwi
WFM Żuk

WFM Żuk. Pomysł skonstruowania skutera powstał w Warszawskiej Fabryce Motocykli. Silnik o pojemnosci 150 ccm (o mocy ok. 6.5KM) – potomek silnika S01 usytuowano tak, ze os cylindra znalazla sie w poziomie. Cieżar własny 120 kg, ciezar max 280 kg.

' 12 maja
Polski motocykl MOJ 130

We wrześniu 1939 r. wśród motocykli będących na wyposażeniu polskiej armii, prócz osławionych Sokołów, znajdowały się mało obecnie znane jednoślady typu MOJ 130. Pojazdy te pochodziły z katowickiej fabryki sprzętu górniczego inż. Gustawa Różyckiego. MOJ 130 miał być z założenia lekkim, tanim, powszechnie dostępnym motocyklem. Pojazdy pierwszej serii produkcyjnej pokazały się w sierpniu 1937. Jego cena kształtowała się na poziomie 950 ówczesnych złotych. Motocykl cieszył się pozytywną opinią wśród użytkowników jako maszyna dobra i niezawodna. Nic więc dziwnego że zwróciła ona uwagę ówczesnych decydentów wojskowych. Wojsko Polskie zakupiło MOJ 130 dla celów szkoleniowych w jednostkach pancernych. Pewna ich ilość znajdowała się również w rękach polskich oficerów jako maszyny prywatne, i jako takie mogły wziąć udział w kampanii 1939 r. W trakcie okupacji fabryka inż. Różyckiego kontynuowała produkcję pod nadzorem niemieckim. Z będących w magazynie części zmontowano prawdopodobnie jeszcze kilkadziesiąt sztuk motocykli MOJ. Łącznie powstało około 600 sztuk tych maszyn. Napęd stanowił silnik jednocylindrowy, dwusuwowy o pojemności 128,2 ccm i mocy 2,6 kW (3,5 KM), skrzynia biegów o dwóch przełożeniach.

' 04 Gru
Kurier Poczty Polskiej na motocyklu Sokół 1000

Kurier Poczty Polskiej na motocyklu Sokół 1000. Konstrukcja opierała się na dwucylindrowym, czterosuwowym, widlastym silniku o mocy 20-22 KM. Skrzynia biegów sterowana była ręcznie, zaś sprzęgło nożnie. Pojazd mógł osiągnąć do 100 km/h. Z wózkiem ważył ok. 375 kg.

' 15 Lis
SM 500

Pierwszy polski motocykl sportowy produkowany w kraju – SM 500. Wytwórnia Silników i Motocykli SM (skrót od nazwisk konstruktorów: SM – Schweizer Mandelot) powstała w Warszawie w 1934 roku, z inicjatywy dwóch młodych inż. Alfreda Schweitzera i Edwarda Mandelota. Mieściła się on na terenie fabryki musztardy i sosów przy ul. Grzybowskiej 9. Pierwsza seria pojazdów liczyła zaledwie 10 sztuk. Charakter produkcji był z resztą nastawiony na indywidualny sposób montażu każdego motocykla, z zachowaniem pełnej wymienności seryjnie wytwarzanych części. SM miał silnik jednocylindrowy, górnozaworowy, o rozrządzie popychaczowym. Z pojemności skokowej 498 ccm rozwijał moc 18 KM przy 4000 obr / min. W głowicy silnika, z zaworami o dużej średnicy grzybków i agrafkowymi sprężynami widać wpływ konstrukcji lotniczych. Silnik był smarowany pod ciśnieniem, układ olejenia wzorowano na doskonałym angielskim systemie Blackburne. Poniżej Alfred Schweitzer na motocyklu SM 500 w towarzystwie żony i córek. schweizer Napęd był przenoszony przez sprzęgło suche, jednotarczowe, skrzynię biegów o trzech przełożeniach sterowaną nożnie lub ręcznie i wał napędowy z elastycznym przegubem. Pojazd miał ramę rurową, zamkniętą, sztywne zawieszenie tylne i przednie – widelec trapezowy z centralną sprężyną i ciernymi amortyzatorami. SM ważył 150 kg. Z jednoosobowym obciążeniem rozwijał prędkość do 130 km/h. Zużycie paliwa nie było duże i wynosiło 3,5 l/100 km. Niestety, nie zachował się żaden egzemplarz motocykla SM 500.

' 01 Paź
Pierwszy polski motocykl

CWS M55 jest przez wielu uważany za pierwszy polski motocykl. Na pewno był jednym z dwóch pierwszych. Wyprzedził go Lech, ale trudno nazwać jego produkcję seryjną. Natomiast z całą pewnością można napisać, że CWS M55 nie był popisem polskiej myśli konstruktorskiej. Motocykl był w zasadzie kopią legendarnych amerykańskich konstrukcji – Harley’a Davidson’a oraz Indian’a. Był jednak pierwszym seryjnie produkowanym polskim motocyklem. Miał zmotoryzować polską armię, jak się jednak stało przeczytajcie sami.