Prototypy polskiej motoryzacji

Zdjęcia wraz danymi przedstawiające polskie prototypy w motoryzacji.

' 21 Lip
Fiat 125p 2000 GTJ

W drugiej połowie lat 70. w Zakładzie Sportu FSO powstała prototypowa wersja Fiata 125p 2000 GTJ. Wyposażona była w silnik 2000 (z Fiata 132) o mocy 112 KM. Rozwijał maksymalną prędkość 185 km/h.

200gtj

' 11 Sie
WSK Relaxel

WSK Relaxel to prototypowy elektryczny motocykl stworzony w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym WSK w Świdniku. Pomiędzy dwoma rurami nośnymi, w dolnej części umieszczono dwa akumulatory samochodowe 6SC45 12V, połączone szeregowo. Konstruktorzy zdecydowali się na małe 12” koła i ogumienie 2.25-12. Masa pojazdu bez akumulatorów wynosiła 68 kg, z akumulatorami 97 kg a nośność oscylowała w okolicach 100 kg. Silnik 24V 500-750 chłodzony powietrzem za pomocą wentylatora w połączeniu z pełnym akumulatorem, mógł rozpędzić WSK Relaxel do prędkości ok. 25 km/h a zasięg wynosił ok. 35 km. Pamiętać trzeba jednak, że wydajność ta znacząco spadała wraz z obniżeniem temperatury lub starzeniem akumulatora. WSK Relaxel w porównaniu z zachodnimi pojazdami wcale nie wypadała najgorzej. Wszystkie tego typu pojazdy miały jedną podstawową wadę, której tak naprawdę nie rozwiązano do dziś, mimo tego, że stosuje się akumulatory litowo-jonowe. Chodzi oczywiście o pojemność akumulatorów i ich masę. Głównie dlatego WSK Relaxel pozostał jedynie prototypem, stworzonym do celów badawczych.

' 19 Wrz
Polski Fiat 1100 Coupé

Polski Fiat 1100 Coupé – pojazd prototypowy wytworzony przez FSO tylko w jednym egzemplarzu. Nazywany „polskim Lotusem Espritem”. Do budowy prototypowego Polskego Fiata 1100 Coupé wykorzystano wiele zespołów i części pochodzacych z wytwarzanych w FSO samochodów licencyjnych i innych włoskich fiatów.

fiat-wnetrze

Wnętrze Polskiego Fiata 1100 Coupé zbliżone jest do Seata 1200 Sport – czy to tylko przypadek? Koło kierownicy pochodzi z Fiata X 1/9 Bertone, wloty powietrza od Fiata 128 (Zastava 1100), cięgła sterujące oraz tunel środkowy pochodzą od PF 125p. Wskaznki kołowe prawdopodobnie pochodziły z Fiata 128 Sport, lub Zastavy.

Dane techniczne: Silnik: R4, 1116 cm³, moc 55 KM przy 6500 obr/min Skrzynia biegów: czterobiegowa, manualna Rozstaw osi: 2505 mm Liczba miejsc: 2+2 Prędkość maksymalna – ponad 140 km/h Zużycie paliwa: 8l / 100 km

Jedyny egzemplarz prototypu Polskiego Fiata 1100 Coupé niestety nie zachował się – został zniszczony.

' 09 Sie
Syrena R1

Prototypowa Syrena R-1 różniła się od podstawowego modelu Syreny 104 przekonstruowaną tylną częścią nadwozia i brezentowym, składanym dachem w tej części nadwozia. Tylne siedzenia były składane w celu powiększenia przestrzeni ładunkowej. Po wymontowaniu tylnych siedzeń, podłoga nie była jednolitą płaszczyzną. Pod tylną, wyższą częścią podłogi znajdował się zbiornik paliwa, koło zapasowe i narzędzi. Ładowność – 2 osoby + 400 kg lub 4 osoby, moc silnika – ok. 35 KM, liczba osi – 2, układ napędu kół – 4 x 2, maksymalna prędkość – ok. 80 km/h, liczba osób obsługi – 1, okres eksploatacji – 8-10 lat, przebieg do naprawy głównej – 100 000 km, zaczep do holowania przyczepy jednoosiowej – na życzenie.

syrenar1-2

' 18 maja
Warta

Prototyp polskiego samochodu Warta. Pojazd ten przy masie własnej 1250 kg miał ładowność 600 kg i potrafił osiągnąć prędkość 85 km/h. Miał to być pojazd przeznaczony głównie dla rolnictwa indywidualnego, który rozwiązałby większość problemów transportu ludzi i towarów w warunkach wiejskich. Do opracowania pojazdów tego rodzaju przystąpiło kilka ośrodków. Pojazd nie zyskał uznania i nie został skierowany do produkcji – powstały 2 egzemplarze. Warta, wykonany został w Instytucie Obróbki plastycznej w Poznaniu, miała blaszane nadwozie powstałe przy zastosowaniu metody rozpęczania powłok metalowych. Dach płócienny w tylnej partii zsuwany do przodu. Konstruktorem podwozia Warty był inż. Bogdan Sobczyński. Wnętrze pochodziło z Fiata 125p a siedzenia z samochodu Nysa.
Nabyte doświadczenia wykorzystano jednak w dalszej pracy, m.in. podczas konstrukcji samochodu Warta 2.

' 14 Lis
Syrena 607

Prototyp samochodu Syrena 607 105F o wydłużonym nadwoziu 5-osobowym, 3-drzwiowym, blaszanym, o mocno pochylonej ścianie tylnej. W nadwoziu 607 zastosowano typ hatchback z otwieraną tylną klapą oraz składanymi tylnymi siedzeniami, powiększono okna boczne poprzez obniżenie ich dolnej krawędzi i wydłużenie okna tylnego, wzmocniono dach, zwiększono rozstaw osi do 2500 mm. Drzwi boczne zawieszone na słupku przednim. Podwozie ramowe z zawieszeniem przednim na poprzecznym resorze piórowym, zawieszenie tylne z osią sztywną na podłużnych resorach piórowych z samochodu 125p. Napęd przedni zespolony w układzie wzdłużnym. Silnik S31, 3-cylindrowy o pojemności 842 cm3 i mocy 40 KM. Koła z oponami 5.60-15. syrena607 Jak się później okazało koszt produkcji przeważał rozpoczęcie produkcji samochodu, do tego dochodziła przestarzałość samochodu. Prototypy były wykorzystywane w celach doświadczalnych, natomiast resztę postanowiono zniszczyć. Konstruktorami samochodu byli : Zbigniew Wattson, Stanisław Łukasiewicz oraz Zygmunt Grochowski.

' 20 Lut
Fiat 125p Coupé

Prototyp polskiego samochodu sportowego opracowany w warszawskiej Fabryce Samochodów Osobowych sfotografowany na korownie Stadionu Dziesięciolecia. Projektantem efektownego nadwozia był pracujący w Dziale Budowy Nadwozi Głównego Konstruktora Zdzisław Wattson. Futurystyczna karoseria z tworzyw sztucznych sprawiła, że samochód ważył tylko 990 kg. Pod spodem skrywały się wnętrzności seryjnego 125p – coupe dzielił z nim podwozie. Silnik 1500 ccm zmodyfikowano by podnieść moc do 90 KM. Napęd trafiał na tylne koła. Auto mogło rozpędzić się do 170 km/h. Dwudrzwiowa karoseria była ekstremalnie przeszkolona – jak na tamte czasy. Auto zabierało na pokład cztery osoby. Na tylną kapę można było się dostać po odchyleniu foteli kierowcy lub pasażera do przodu. Czteromiejscowy samochód o charakterze sportowym posiadał również całkowicie nowe wnętrze, zaprojektowane według najnowszych tendencji stylistycznych i norm bezpieczeństwa mających obowiązywać w dekadzie lat 70. Wyposażono go m.in. w przednie fotele ze zintegrowanymi zagłówkami, mniejsze, tzw. bezpieczne koło kierownicy oraz nowego typu tablicę przyrządów. Samochód był gwiazdą ówczesnych wystaw motoryzacyjnych, ale nigdy nie trafił do produkcji. Dziś jedyny zbudowany egzemplarz można zobaczyć w Muzeum Motoryzacji na ul. Filtrowej w Warszawie.

' 16 maja
M57 Motanna

Prototyp skutera M57 Motanna wykonanego przez WSK Świdnik . M57 wyróżniała się samonośną, spawaną z wytłoczek konstrukcją nadwozia. Silnik podobnie jak przednie zawieszenie zaczerpnięto z Lambretty. Jednostka o poj. 125 ccm generowała moc ok. 8 KM. Prędkość maksymalna miała wynosić ok. 80 km/h, a spalanie kształtować się poniżej 3 l/100 km. Niestety decyzją ministerstwa nakazano nagłe przerwanie prac projektowych.

' 22 Lip
WFM OSA

Świat Motocykli jako pierwszy prezentuje (zostały odkryte trzystustronicowe obliczenia głównego konstruktora Władysława Sochowskiego) nieznany dotychczas nieoznaczony prototyp wykonany w WFM na bazie Osy M52. Zaawansowane obliczenia ramy i zawieszenia świadczą, że zapał konstruktorów WFM nie zaniknął wraz z ogłoszeniem decyzji o zakończeniu produkcji.

' 14 Paź
Alfa

W pierwszej połowie lat 60. Biuro Konstrukcyjne Przemysłu Motoryzacyjnego (BKPMot) rozpoczęło pracę nad następcą dla produkowanej od kilku lat FSO Syreny. Pierwszym owocem prac inżynierów był prototyp Alfa z jednostką napędową umieszczoną z tyłu. Silnik miał 1-litr pojemności i dysponował mocą od 40 do 60 KM. Polacy przy tworzeniu tego auta podobno inspirowali się budżetową konstrukcją z Francji Renault Dauphine. W późniejszym czasie powstały jeszcze Beta i Delta, które były protoplastami FSO Syreny 110.

' 01 Paź
SFM M14 Iskra

Motocykl SFM M14 projektu Józefa Kandefera. Opracowany w Szczecińskiej Fabryce Motocykli model motocykla turystycznego, mającego być następcą popularnego „Junaka”. Posiadał dwucylindrowy silnik o pojemności 350 cm³ i mocy 21 KM/6000 obr./min – 26 KM/7000 obr./min. Kształt owiewek, które zakrywały sporą część motocykla, miał pomóc w uzyskaniu maksymalnej prędkości na poziomie nawet 140 km/h. Niektóre elementy, takie jak kształty komór spalania, przypominały konstrukcje stosowane później w Hondzie. Mimo że w 1964 roku były gotowe już dwa silniki, do testów nigdy nie doszło. Ze względu na dramatyczny spadek popytu na „Junaki” pracę nad prototypem przerwano.

' 06 Lip
Odra 042

Prototyp autobusu Odra 042 skonstruowanego w Jelczańskich Zakładach Samochodowych. Odra posiadała trzy osie: dwie przednie skrętne i jedną tylną, na której były zamontowane koła bliźniacze. Pod podłogą znajdowały schowki na bagaże. Konstrukcja przewidywała silnik o mocy 170-190 KM. Długość autobusu wynosiła 11 metrów, a masa własna 8,1 ton. Prędkość maksymalną określono na 105 km/h. Pojazd planowano produkować w wersji miejskiej i międzymiastowej. Sam prototyp uzyskał dobrą opinie władz i planowano go wdrożyć do produkcji, jednak prawdopodobnie pojazd uległ wypadkowi w okolicach Wrocławia i postanowiono go już nie odbudowywać.

odra2

' 13 Kwi
Syrena 110

Biuro Konstrukcyjne Przemysłu Motoryzacyjnego rozpoczęło prace nad stworzeniem nowego modelu małolitrażowego, który miał zastąpić wysłużoną Syrenę 104. W tym samym czasie w zakładach FSO trwały prace nad Syreną 110, czyli popularnym samochodem „dla ludu”. Był jednym z pierwszych samochodów z nadwoziem hatchback na świecie. Umieszczono w nim stary ale dopracowany silnik 2-suwowy silnik S-31 o pojemności 842 cm³ (40KM) i dobrych cechach trakcyjnych, przy umiarkowanym zapotrzebowaniu na paliwo. Wykonano tylko około 20 samochodów serii próbnej przeznaczonych do prób drogowych.

' 04 Kwi
SFA-4 Alfa

Mikrobus stworzony przez Sanocką Fabryką Autobusów, zaprojektowany przez Zdzisława Beksińskiego. Prototyp (powstało 20 egzemplarzy) powstał w celu zastąpienia, wyposażanej dotychczas w Sanoku, Nysy 501. Początkowo w układzie jezdnym oraz napędowym planowano wykorzystać komponenty z prototypu samochodu osobowego FSO Warszawa 210. Z powodu niedostępności tych elementów dla SFA, zdecydowano o zastosowaniu podzespołów z modelu FSO Warszawa 203. Do napędu SFA-4 Alfa wykorzystano 4-cylindrowy, rzędowy silnik benzynowy typu S-21 o pojemności skokowej 2120 cm³ i mocy maksymalnej 51,5 kW (70 KM).